Kinh tế

Sản xuất theo chuỗi giá trị để phát triển nông nghiệp bền vững

PTO –  Sản xuất nông nghiệp theo chuỗi giá trị là hướng đi bền vững giúp nâng cao hiệu quả sản xuất và thu nhập cho nông dân. Hình thức này đảm bảo cho các tác nhân tham gia trong chuỗi giá trị chia sẻ quyền lợi, trách nhiệm với nhau, điều tiết cung cầu thị trường và truy xuất nguồn gốc sản phẩm.

t7-den-trang01-1552034716
HTX rau an toàn Tứ Xã (huyện Lâm Thao) thực hiện sản xuất theo chuỗi giá trị liên kết từ khâu sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm mang lại hiệu quả cao.

Xác định rõ tầm quan trọng của phát triển chuỗi giá trị trong sản xuất và phân phối sản phẩm nông nghiệp, UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch số 6026/KH-UBND ngày 27/12/2016  về xây dựng chuỗi nông sản trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2017-2020.  Mục tiêu của kế hoạch nhằm xây dựng các chuỗi cung cấp nông, lâm, thủy sản an toàn kiểm soát được chất lượng từ sản xuất, sơ chế, chế biến đến tiêu thụ trên thị trường đảm bảo an toàn thực phẩm, liên kết phân phối sản phẩm ở thị trường trong tỉnh. Xây dựng thương hiệu, tạo lòng tin của người tiêu dùng vào sản phẩm chuỗi an toàn; hình thành thói quen, tập quán tiêu dùng thực phẩm an toàn có địa chỉ, nhãn mác hàng hóa, truy xuất được nguồn gốc thực phẩm.  

Đến nay, trên địa bàn tỉnh đã hình thành một số vùng sản xuất tập trung, phát huy các điều kiện lợi thế của vùng như vùng bưởi đặc sản Đoan Hùng với diện tích 1.350ha, sản lượng đạt 11,8 nghìn tấn; diện tích bưởi Diễn hiện có 2.545ha, sản lượng đạt 10,8 nghìn tấn; diện tích chè 16,5 ngàn ha, năng suất đạt 11 tấn/ha, sản lượng chè búp tươi đạt 172,8 nghìn tấn. Diện tích chè an toàn đạt 3.186ha (VietGAP 25ha; RA 3.147,2ha, UTZ 3,8ha); Diện tích rau các loại 13 nghìn ha, sản lượng đạt 221 nghìn tấn; vùng chuyên canh rau có diện tích 890 ha; Diện tích lúa đạt 64,5 nghìn ha, sản lượng đạt 371,2 nghìn tấn trong đó diện tích lúa chất lượng cao đạt 23,3 nghìn ha; Các vật nuôi chủ lực lợn, gia cầm, trâu bò có xu hướng tăng, tổng đàn trâu toàn tỉnh đạt 64,57 nghìn con, đàn bò 118,6 nghìn con, đàn lợn 790 nghìn con, đàn gia cầm 14,3 triệu con; tổng sản lượng thịt hơi các loại đạt 171,1 nghìn tấn; Diện tích nuôi trồng thủy sản 10,25 nghìn ha, diện tích chuyên nuôi đạt 5,35 nghìn ha, tổng sản lượng đạt 36,88 nghìn tấn. Phong trào nuôi cá lồng có bước phát triển mạnh, tổng số lồng nuôi đạt 1.319 lồng với số lồng nuôi được chứng nhận VietGAP là 107 lồng. 

Về xây dựng các chuỗi giá trị nông sản, đến nay trên địa bàn tỉnh đã xây dựng và triển khai được 13 chuỗi giá trị nông sản tập trung vào các sản phẩm thiết yếu và có lợi thế của tỉnh, của các địa phương như: Chuỗi cung ứng thịt gà tại thành phố Việt Trì; Chuỗi cung cấp thịt lợn tại huyện Lâm Thao và huyện Tam Nông; Chuỗi cung cấp gà nhiều cựa tại huyện Tân Sơn; Chuỗi cung cấp thực phẩm lợn thịt nuôi theo quy trình dùng thức ăn chăn nuôi thảo dược tại huyện Đoan Hùng; Chuỗi cung cấp thịt chua, nem sợi tại huyện Thanh Sơn; Chuỗi cung ứng sản phẩm chè chất lượng cao Bảo Long; Chuỗi cung cấp rau an toàn huyện Lâm Thao… Nhờ đó, giá trị sản phẩm nông nghiệp ngày càng tăng; thị trường cơ bản ổn định; hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, hợp tác xã tham gia chuỗi ngày càng hiệu quả hơn. Đặc biệt là đã từng bước hình thành thói quen tiêu thụ sản phẩm sạch, an toàn, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

Công tác xây dựng thương hiệu cho mặt hàng nông sản trên địa bàn tỉnh   được đẩy mạnh, một số mặt hàng nông sản đã được bảo hộ tên gọi xuất xứ địa lý, sở hữu tập thể  như: Bưởi Đoan Hùng, Nếp gà gáy Mỹ Lung, tương Dục Mỹ, chè xanh Bảo Long, rau Tứ Xã…  Công tác xúc tiến thương mại, phát triển thị trường nông sản được chú trọng với nhiều hình thức: Hỗ trợ các doanh nghiệp, HTX, cơ sở sản xuất tham gia các hội chợ trong và ngoài tỉnh. Qua đó góp phần   mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm cho doanh nghiệp, HTX và nông dân trên địa bàn tỉnh. 

Dù đạt được kết quả bước đầu, song  hiện tại Phú Thọ vẫn còn có những khó khăn, hạn chế, bất cập trong sản xuất, chế biến, tiêu thụ nông sản và xây dựng chuỗi nông sản hiện nay đó là: Quy mô sản xuất nông nghiệp nhỏ lẻ tỷ lệ còn quá cao, chiếm trên 90%; các hộ sản xuất chưa tổ chức liên kết thành HTX, tổ hợp do vậy sản phẩm cung cấp thị trường manh mún cả về số lượng và chất lượng. Tỷ trọng sản phẩm nông nghiệp được sản xuất, phân phối tiêu thụ qua chuỗi giá trị còn thấp nên không thể tham gia vào hệ thống chuỗi cung ứng tại một số siêu thị trong nước hoặc phục vụ xuất khẩu. Sản xuất nông nghiệp chi phí còn cao với giá cả biến động. Bên cạnh đó, việc áp dụng quy trình kỹ thuật chưa đúng cùng với việc lạm dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật; ở khâu chế biến, trình độ công nghệ thấp, thiếu chế biến sâu và chế biến các sản phẩm phụ. Sản phẩm nông sản của tỉnh hầu hết không tên thương hiệu, không có truy xuất nguồn gốc, không có chứng nhận sản phẩm đảm bảo an toàn thực phẩm. Đầu tư vào sản xuất nông nghiệp rủi ro rất cao do biến đổi khí hậu, thiên tai, dịch bệnh; do điều tiết cung cầu ở tầm vĩ mô còn yếu, chưa xác định được nhu cầu nên cứ được mùa thường là mất giá… nên việc thu hút doanh nghiệp đầu tư vào sản xuất nông nghiệp rất khó khăn… 

Đứng trước sự hội nhập sâu rộng của nền kinh tế hiện nay, đặc biệt là khi có thêm sự hiện diện của hai sân chơi lớn CPTPP và APEC, quy mô và độ mở ngày càng lớn và đa dạng hơn của thị trường sẽ chính là những cơ hội lớn. Vì thế, đòi hỏi nông nghiệp Phú Thọ buộc phải chuyển đổi mạnh theo hướng hiện đại hóa và thương mại hóa, theo phương châm tăng giá trị, giảm đầu vào, hình thành các chuỗi giá trị trong một nền kinh tế nông nghiệp.  Muốn vậy, thiết nghĩ cần tập trung giải quyết tốt những vấn đề tổ chức sản xuất phù hợp với quy mô và đặc thù của từng địa phương đáp ứng xu thế của nền kinh tế thị trường và hội nhập. Cần cân nhắc giữa lợi ích ngắn hạn và dài hạn trong việc tăng trưởng bền vững. Tập trung xây dựng vùng sản xuất nông sản an toàn, ứng dụng quy trình sản xuất tốt; ứng dụng công nghệ cao trong nông nghiệp… để tạo ra sản phẩm sạch, an toàn thực phẩm. Điều chỉnh, bổ sung chính sách hỗ trợ trong sản xuất nông nghiệp để khuyến khích và tạo điều kiện cho doanh nghiệp tham gia vào lĩnh vực nông nghiệp. Các cơ quan quản lý Nhà nước cần kết hợp với doanh nghiệp quy hoạch sản phẩm đầu ra cho cả ngành một cách chiến lược theo từng giai đoạn, từng thời kỳ nhằm giảm thiểu tình trạng mất cân đối cung cầu. Đảm bảo được đầu ra ổn định của sản phẩm, cân đối được cung cầu. Đồng thời cần có một chiến lược xây dựng thương hiệu sản phẩm, thương hiệu ngành, thương hiệu địa phương, quốc gia theo một tầm nhìn dài hạn và bền vững.

Liên kết chặt chẽ giữa nhà quản lý, nhà khoa học, nông dân, doanh nghiệp và hợp tác xã…  để đảm bảo nền sản xuất nông nghiệp hiện đại an toàn theo chuỗi giá trị. Từ đó, gia tăng năng suất lao động đảm bảo hiệu quả đồng thời nâng cao đời sống của lực lượng lao động trong nông nghiệp vốn có thu nhập thấp và không ổn định. 

Tăng cường công tác quản lý nhà nước về quản lý thị trường, tiêu chuẩn, chất lượng sản phẩm tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh, từ đó khuyến khích các sản phẩm đảm bảo yêu cầu về chất lượng và vệ sinh an toàn thực phẩm chiếm lĩnh thị trường trong và ngoài tỉnh. Đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến thương mại, hỗ trợ thông tin thị trường đối với từng sản phẩm hàng hóa. Tổ chức quản lý, sử dụng có hiệu quả các chỉ dẫn địa lý và nhãn hiệu tập thể, thương hiệu đã xây dựng và được bảo hộ gắn với phát triển chuỗi giá trị. 

Back to top button
Close