Kinh tế

Phát triển kinh tế tập thể: Cần đổi mới tư duy

PTO – Nhiều năm qua, cùng với các thành phần kinh tế khác, kinh tế tập thể, trong đó nòng cốt là HTX (HTX) đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế và ổn định an sinh xã hội. Mặc dù đã phát huy những hiệu quả tích cực, tuy nhiên các HTX vẫn cần phải có những thay đổi kịp thời để có thể trụ vững trong bối cảnh mới, trong thời đại công nghiệp 4.0 với thị trường cạnh tranh ngày càng quyết liệt.

DSC-4818.jpg
Thu hoạch cá tại HTX cá lồng huyện Thanh Thủy

Hiện nay, toàn tỉnh có 491 HTX và 1.429 tổ hợp tác, trong đó đa số là HTX và tổ hợp tác nông nghiệp. Từ khi chuyển đổi và hoạt động theo Luật HTX năm 2012, kinh tế tập thể trên địa bàn tỉnh được củng cố, mô hình tổ chức HTX được sắp xếp lại theo hướng linh hoạt và đa dạng, đáp ứng nhu cầu của thành viên.

Hoạt động của một số HTX đa dạng hơn, theo xu hướng sản xuất kinh doanh tổng hợp, gắn với dịch vụ, phục vụ lợi ích cho HTX và thành viên. Các HTX thành lập mới có nhiều loại hình hợp tác khá đa dạng. Tuy nhiên, ngoài những chuyển biến tích cực vẫn còn nhiều hợp tác xã chưa thoát khỏi tình trạng hoạt động yếu kém, khó khăn. Theo đánh giá của Ban đổi mới và phát triển kinh tế tập thể tỉnh thì nhiều HTX doanh thu thấp, vốn nhỏ, việc liên kết sản xuất, tiêu thụ có hiệu quả chưa cao.

Một số HTX có bước tiến lớn nhưng vẫn còn gặp nhiều khó khăn trong việc mở rộng sản xuất kinh doanh và sức ép cạnh tranh lớn. Ví dụ như HTX Dịch vụ nông nghiệp Phú Nham (huyện Phù Ninh). HTX chuyển đổi theo Luật HTX năm 2012 từ tháng 8/2014, hoạt động theo mô hình sản xuất kinh doanh nông nghiệp tổng hợp gồm kinh doanh dịch vụ thủy lợi, cung ứng vật tư nông nghiệp và xây dựng kết cấu hạ tầng nông thôn với 13 thành viên tham gia, có tổng số vốn điều lệ ban đầu trên 150 triệu đồng.

Sau khi chuyển đổi, HTX đứng ra tìm thị trường tiêu thụ sản phẩm và cung cấp các sản phẩm đầu vào như phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, kỹ thuật, con giống đến bà con nông dân trong vùng. Ông Đỗ Văn Kết – Giám đốc HTX Dịch vụ nông nghiệp Phú Nham cho biết: “Với việc sản xuất theo hình thức tập, tất cả các chi phí từ dịch vụ đầu vào đến công lao động, vận chuyển đều giảm đáng kể, từ đó giá thành sản phẩm cũng giảm. Tuy nhiên, trong giai đoạn hội nhập kinh tế như hiện nay, việc đổi mới công nghệ, quy trình sản xuất và trang bị kiến thức khoa học – kỹ thuật cho xã viên trở thành đòi hỏi phải liên tục được thực hiện để nâng cao uy tín của HTX trên thị trường, giữ chân được doanh nghiệp”.

Có thể thấy, để tạo vị thế bình đẳng với các thành phần kinh tế khác trong thị trường, các HTX còn phải đối mặt với nhiều thách thức mới.  Những thay đổi từ quá trình hội nhập kinh tế mạnh mẽ, những HTX chỉ “quanh quẩn ao làng” đã dần mất chỗ đứng trong nền kinh tế. Con đường chuyển đổi mô hình sản xuất của HTX đang chuyển dần từ chiều rộng sang chiều sâu; từ canh tác theo phương pháp truyền thống sang ứng dụng công nghệ cao, sản xuất nhỏ lẻ sang liên kết theo chuỗi, áp dụng theo các tiêu chuẩn quốc tế, tìm kiếm thị trường trong nước và sang nước bạn.  

Mô hình nuôi ốc nhồi của HTX Dịch vụ nông nghiệp và kinh doanh tổng hợp Tâm Tiến – xã Xuân Lộc, huyện Thanh Thủy Bắt đầu từ một trang trại chăn nuôi nhỏ, sau hơn 8 năm phát triển từng bước, ông Nguyễn Huy Yên tại khu 1, xã Xuân Lộc, huyện Thanh Thủy đã đứng ra thành lập HTX Dịch vụ nông nghiệp và kinh doanh tổng hợp Tâm Tiến. Trên diện tích khoảng 6ha, HTX sản xuất và kinh doanh tổng hợp các sản phẩm nông nghiệp sạch như rau củ, lợn, gà, ốc nhồi… cho thu nhập gần 3 tỷ đồng mỗi năm.

Chia sẻ về mô hình hoạt động của HTX, Giám đốc Nguyễn Huy Yên cho biết: “Ngay từ khi nhận thấy sản xuất nhỏ lẻ mang lại hiệu quả kém, tôi đã đầu tư để mở rộng diện tích chăn nuôi kết hợp với trồng các loại cây cho hiệu quả kinh tế cao. Bên cạnh đó, để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường, HTX hướng đến cung cấp sản phẩm sạch với số lượng lớn và ổn định với giá cả cạnh tranh. Nhờ đó, HTX xây dựng được uy tín đối với nhiều doanh nghiệp đối tác”.

Không chỉ dừng lại ở thị trường trong nước, mục tiêu xa hơn của HTX là hướng đến xuất khẩu sản phẩm nông nghiệp sang các nước khác. Theo ông Phương Văn Dự – Phó Chủ tịch UBND xã Xuân Lộc: “Chính quyền xã đang vận động, giúp đỡ các HTX trên địa bàn đổi mới tư duy trong sản xuất, kinh doanh. Đầu tiên, là sự liên kết giữa các nông hộ với nhau để cùng nhau phát triển. Tiếp đó, là chọn hướng đi cho HTX, hình thành nên chuỗi liên kết từ đầu vào đến đầu ra cho sản phẩm của mình. Và hơn hết, là sự mạnh dạn đầu tư theo mô hình sản xuất sạch, công nghệ cao, đáp ứng yêu cầu của thị trường”.

Thay đổi cách nghĩ nhưng nhiều HTX còn băn khoăn trong cách làm. HTX không chỉ thiếu vốn để đầu tư cơ sở vật chất, mở rộng quy mô mà phần lớn còn gặp khó khăn trong việc tổ chức sản xuất, tìm đầu ra cho sản phẩm cũng như bảo đảm các quyền lợi cho các thành viên HTX. Thực tế hiện nay, tại các địa phương cũng chưa xây dựng được nhiều mô hình HTX kiểu mới quy mô lớn, liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ theo chuỗi giá trị nông sản thông qua hợp đồng kinh tế.

Việc phổ biến, nhân rộng mô hình HTX hoạt động hiệu quả chưa được triển khai rộng rãi đã giúp cho người dân tin tưởng vào các lợi ích về kinh tế – xã hội do HTX mang lại. Do đó, để từng bước khắc phục những bất cập, yếu kém, tạo động lực cho phong trào HTX phát triển, nâng cao vai trò và đóng góp của HTX trong nền kinh tế, thời gian tới cần tập trung thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp.

Trong đó, đặc biệt chú trọng việc triển khai các chính sách tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện cho HTX phát triển, đồng thời tiếp tục tuyên truyền, tập huấn sâu rộng về pháp luật HTX; xây dựng mô hình HTX và tổng kết mô hình để từ đó nhân rộng các điển hình, từng bước khẳng định kinh tế tập thể, HTX là nhân tố quan trọng, góp phần phát triển kinh tế – xã hội.

Tác giả
Khánh Trang - Nguyễn Liên
Nguồn bài viết
Phú Thọ Portal
Back to top button
Close