Xã hội

Hội bơi chải trên sông Lô

Hội bơi chải trên sông Lô

PTO – Hội bơi chải truyền thống trên sông Lô được tổ chức vào ngày 9-3 âm lịch hàng năm, thu hút đông đảo người dân, du khách tham gia cổ vũ. Đây là một trong những hoạt động văn hoá truyền thống mang tinh thần thượng võ tạo nên nét đặc trưng của thành phố ngã ba sông trong dịp Giỗ Tổ Hùng Vương – Lễ hội Đền Hùng. 

Theo tích xưa truyền lại: Trong cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Nguyên Mông vào thế kỷ XIII, nhà Trần đã chọn ngã ba Bạch Hạc làm nơi huấn luyện quân sĩ. Bơi chải xuất hiện tại đây và sớm trở thành một trong những hoạt động nhằm huấn luyện thủy quân, thể hiện tinh thần thượng võ trong truyền thống đánh giặc giữ nước từ xa xưa. Hội bơi Chải trên Sông Lô bắt đầu từ bao giờ cũng không ai rõ, nhưng bị ngắt quãng trong những năm chiến tranh, đến năm 1992, hội bơi chải được khôi phục và tổ chức thường xuyên vào dịp Giỗ Tổ Hùng Vương – Lễ hội Đền Hùng hàng năm.

Điểm xuất phát của các đội chải là bến Đền Tam Giang, nơi gắn với những chiến công của Chiêu Văn Vương Trần Nhật Duật. Mỗi đội chải có 27 người, trong đó có một người lái chính, một người gõ nhịp, một người tát nước và  24 tay chèo. Khi có hiệu lệnh, những tay chèo thoăn thoắt theo nhịp của người gõ mõ. Đây là môn thể thao đồng đội nên các thành viên trong đội phải phối hợp nhịp nhàng, phân bố sức đều cho các tay chèo, có như vậy mới tiết kiệm sức và chải đi nhanh. Ông Dương Văn Đạc – Phụ trách đội chải của Bạch Hạc cho biết: Người lái chính của chải phải là người chắc tay nhất và phải có kinh nghiệm, thuộc luồng lạch sông để lựa dòng chảy cho thuận lợi, với đội chúng tôi thì lái chính phải là người có bằng thuyền trưởng hạng 3 để đảm bảo an toàn cho đội.

Năm nay, hội bơi chải trên sông Lô có nhiều nét mới, UBND thành phố Việt Trì giao cho phường Bạch Hạc chủ trì tổ chức với 6 đội chải là: Phường Bạch Hạc, phường Dữu Lâu, xã Phượng Lâu, xã Trưng Vương, xã Sông Lô (thành phố Việt Trì) và đội chải xã Việt Tiến, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc. Ngoài ra có 2 đội chải nữ của phố Đoàn Kết và Phong Châu, phường Bạch Hạc sẽ bơi cổ vũ hội thi. Quãng đường đua là 2,5km, điểm xuất phát từ bến Đền Tam Giang. Các đội thi đấu vòng loại, mỗi đợt gồm 2 đội chải; lấy đội nhất của từng đợt vào chung kết. 3 đội có thành tích tốt nhất thi đấu chung kết để xác định thành tích thứ tự các đội giải nhất, giải nhì, giải ba.

Để chuẩn bị cho Hội bơi chải năm Kỷ Hợi, ngày 1-3 âm lịch, BQL Đền Tam Giang làm lễ hạ chải, sau đó các đội sẽ nhận chải để luyện tập. Ngoài các đội chải của thành phố Việt Trì thì lần đầu tiên có sự tham gia của đội chải xã Việt Xuân huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc. Ông Đạc cho biết, về mặt địa lý hành chính thì thuộc hai tỉnh khác nhau nhưng những người dân sông nước ở Việt Xuân và làng Bạch Hạc xưa có tập quán sinh hoạt giống nhau nên cũng tham gia nhiều hoạt động văn hoá cùng nhau. 

Đã rất lâu hội bơi Chải trên sông Lô không tổ chức nội dung của nữ, nhưng nét mới của hội bơi chải năm nay là có sự tham gia của 2 đội chải nữ của phố Đoàn Kết và Phong Châu phường Bạch Hạc bơi cổ vũ tinh thần trong ngày hội. Mỗi đội chải nữ tuyển chọn 30 thành viên để luyện tập, mỗi chải cũng có 27 thành viên trực tiếp tham gia bơi chải. Mặc dù chưa tham gia thi lần nào nhưng các thành viên hai đội chải nữ đều có kinh nghiệm sông nước nên nắm bắt các kỹ thuật bơi rất nhanh. Sau khi làm lễ hạ chải, các đội sẽ có 2 ngày để tập các kỹ thuật cơ bản và 2 ngày phối kết hợp trên sông, tạo sự nhịp nhàng giữa các tay chèo.

Lễ hội bơi chải truyền thống trên sông Lô được tổ chức hàng năm nhằm giáo dục truyền thống đoàn kết, tinh thần yêu nước, duy trì và bảo tồn môn thể thao truyền thống, góp phần xây dựng Việt Trì trở thành thành phố Lễ hội về với cội nguồn dân tộc Việt Nam và tôn vinh giá trị di sản Văn hóa đặc sắc nghệ thuật bơi chải, quảng bá tiềm năng du lịch, đồng thời để phục dựng chuẩn hóa nghi thức tổ chức Lễ hội truyền thống, là căn cứ để xây dựng hồ sơ khoa học đề nghị đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia.

Nguyên An
Nguồn bài viết: Báo Phú Thọ

Back to top button
Close